انحلال پذیری
تعریف: بیشترین مقدار ماده ای است که در دمای معین در 100 گرم آب حل می شود و
محلول سیر شده می سازد.
نکات:
1- انحلال پذیری مواد جامد معمولا با افزایش دما زیاد می شود.
2- تغییرانحلال پذیری با دما برای هر ماده با ماده دیگر
تفاوت دارد. بطوریکه نمودار انحلال پذیری- دما برای
مواد مختلف یکسان نیست.
3- اگر محلول سیر شده و داغ را به آرامی و بدون
شوک سرد کنیم بیش از اندازه حل شونده خواهد داشت " به
این محلول فرا سیر شده (فوق اشباع) گویند.
4- انحلال پذیری گازها با دما نسبت مستقیم و با فشار
نسبت عکس دارد.یعنی افزایش دما سبب کم شدن گاز های
محلول می شود ولی افزایش فشار انحلال پذیری گاز در
آب را زیاد می کند.
مسئله:
انحلال پذیری KNO3 طبق جدول زیر با دما تغیر می کند.
|
دما |
50 |
60 |
70 |
80 |
|
انحلال پذیری |
70 |
90 |
120 |
145 |
140گرم KNO3را در 100 گرم آب 80 درجه حل کرده
و سپس آن را به آرامی تا 70 درجه سرد کردیم:
الف) نوع محلول 80 درجه چیست؟ سیر نشده چون در این دما با145 گرم سیر میشود.
ب ) نوع محلول 70 درجه چیست؟ فرا سیر شده چون بارامی سرد شده و رسوبی تشکیل
نشده است و دراین دما انحلال پذیری 120 گرم است.
ج) جرم محلول 70 درجه چقدر است؟ 100گرم آب + 145گرم نمک = 245گرم
د) اگر به سرعت محلول را تا دمای 60 درجه سرد کنیم چند گرم نمک رسوب می کند؟
در این دما انحلال پذیری 90 گرم است بنا بر این حد اکثر 90 گرم نمک در آب حل شده و
بقیه رسوب می کند پس: 90-145 = 45 گرم رسوب
راه های تامین اکسیژن آبها
1- تماس مستقیم هوا با سطح آب ها ( سه چهارم زمین از آب پوشیده شده است)
2- برخورد جریان آب با هوا ( برخورد امواج با ساحل – طوفان -.... )
3- فتوسنتز پلانکتون ها و گیاهان آبزی (فتوسنتز پدیده ای است که طی آن گیاهان سبز با استفاده از انرژی خورشید و کلروفیل از آب وCO2 مواد غذائی و اکسیژن تولید می کنند.)
نکات:
1- باکتریهای هوازی و ماهیها و سایر جانداران اکوسیستم آب اکسیژن محلول را طی فرایند تنفس مصرف می کنند.
2- افزایش زباله هائی که غذای باکتریهای هوا زی است( مواد زیست تخریب پذیرکه از طریق فاضلابهای خانگی و صنعتی وارد آب میشود)سبب افزایش جمعیت باکتریها و درنتیجه کاهش اکسیژن محلول در آب میشود.
3- افزایش دمای آب سبب کاهش اکسیژن محلول در آب می شودزیرا:
الف) افزایش فعالیت ماهیها (چون خون سردند) و افزایش تنفس آنها می شود.
ب) افزایش سرعت تولید مثل باکتریها میشود.
ج) انحلال پذیری اکسیژن می شود.